Vind zorgverleners bij u in de buurt

Elke inwoner van Belgie is verplicht aangesloten bij een ziekenfonds (mutualiteit) op grond van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging (gecoordineerde wet van 14 juli 1994). Er zijn zeven erkende verbonden: Christelijke (CM), Socialistische (Solidaris), Liberale, Neutrale, Onafhankelijke, en de HZIV (Hulpkas) voor wie geen keuze maakt. Het RIZIV (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, in Franstalig Belgie INAMI) coordineert de financiering en de tarieven. Financiering geschiedt via RSZ-bijdragen (werknemers 3,55 procent, werkgevers 3,80 procent), zelfstandigenbijdragen en federale subsidies. De verplichte verzekering dekt terugbetaling van raadplegingen, geneesmiddelen op de lijst, ziekenhuisopname en thuiszorg. Patienten betalen meestal direct aan de zorgverlener (remboursement) en krijgen nadien terugbetaling; de derdebetalersregeling (direct zorgverlener betaald door ziekenfonds) is verplicht bij kwetsbare groepen.

Geconventioneerde zorgverleners hebben zich geregistreerd bij het RIZIV en respecteren de nationale tariefovereenkomsten. Zij rekenen het officiele tarief aan (bijvoorbeeld 30,43 euro voor een huisartsraadpleging in 2026), waarvan 25,74 euro wordt terugbetaald aan patienten zonder verhoogde tegemoetkoming. Het remgeld (persoonlijk aandeel) is wettelijk beperkt. Niet-geconventioneerde zorgverleners mogen hogere ereloonsupplementen aanrekenen (vaak 30 tot 100 procent meer), maar de terugbetaling blijft gelijk aan het RIZIV-tarief. Gedeeltelijk geconventioneerde artsen respecteren tarieven tijdens bepaalde uren. De conventiegraad is openbaar via riziv.fgov.be of via de mutualiteit. In 2025 was circa 83 procent van de huisartsen en 60 procent van de specialisten volledig geconventioneerd. Voor ziekenhuisopname geldt een specifieke regeling: in een tweepersoonskamer zijn supplementen verboden, in een eenpersoonskamer zijn ze toegestaan.

Het Globaal Medisch Dossier (GMD) is een elektronisch medisch dossier dat u laat beheren door een huisarts van uw keuze. Het dossier bevat uw medische voorgeschiedenis, medicatie, allergieen, voorschriften en onderzoeksresultaten. Het GMD biedt drie voordelen: 30 procent minder remgeld voor raadplegingen bij uw GMD-houdende huisarts (afwezigheid van remgeld voor preventieconsultatie bij 45 tot 75 jaar), betere coordinatie van zorg (huisarts vervult poortwachtersfunctie naar specialisten, hoewel niet verplicht), en deelname aan de elektronische patientendossier via het platform eHealth. Voor opening van het GMD hoeft u niets te betalen; de huisarts ontvangt jaarlijks een RIZIV-forfait per patient. Het dossier loopt automatisch door bij een volgend bezoek. Sinds 2021 is de preventiemodule verplicht onderdeel: periodieke screening op cardiovasculaire risico's, diabetes, darmkanker en borstkanker.

Naast de federale ziekteverzekering bestaat in Vlaanderen sinds 2001 de Vlaamse sociale bescherming, met als kernonderdeel de Vlaamse zorgverzekering. Deze keert een maandelijkse zorgpremie uit van 135 euro (mantel- en thuiszorg) of 135 euro (residentiele zorg in woonzorgcentrum) aan zwaar zorgbehoevenden. De jaarlijkse ledenbijdrage bedraagt 60 euro voor 26+ (2026, 30 euro voor personen met verhoogde tegemoetkoming). In Brussel bestaat de Franstalige tegenhanger (iriscare). In Wallonie is de zorgverzekering niet algemeen verplicht. Sinds 2019 zijn bijkomende Vlaamse onderdelen: mobiliteitshulpmiddelen, residentiele ouderenzorg (RVT/ROB-financiering), basisondersteuningsbudget voor personen met handicap en het zorgforfait voor chronisch zieken. De toekenning verloopt via een BelRAI-screening, uitgevoerd door OCMW, ziekenfonds of thuiszorgdienst.

De Maximumfactuur (MAF) beschermt gezinnen tegen hoge zorgkosten door een plafond in te stellen op het totaalbedrag aan remgelden (persoonlijk aandeel bij raadplegingen, geneesmiddelen klasse A/B/C, ziekenhuisopname). Zodra uw gezin dit plafond bereikt, worden alle verdere remgelden voor het kalenderjaar volledig terugbetaald door het ziekenfonds. Het plafond hangt af van het netto belastbaar gezinsinkomen: 498 euro bij inkomen tot 23.043 euro (verhoogde tegemoetkoming OMNIO/WIGW), oplopend tot 1.928 euro bij inkomen boven 60.600 euro (2026-tarieven). Voor kinderen jonger dan 19 jaar geldt een apart MAF-plafond van 747 euro ongeacht gezinsinkomen. Chronisch zieken (statuut chronische aandoening) krijgen een verlaging van 100 euro. De MAF wordt automatisch toegepast via de mutualiteit; u hoeft geen aanvraag in te dienen. Terugbetaling geschiedt binnen drie maanden na overschrijding.